Karpers Herkennen

Die ken ik!

Volgens mij heeft iedere karpervisser wel eens de gedachte: 'Wacht 's, die karper ken ik!' Meestal gebeurt dat als hij een karper terugvangt op zijn vertrouwde viswater. Ook kan het zijn dat hij een karper in levenden lijve herkent bij een vriend, een kennis of een vreemde karpervisser. Vaker komt het voor dat je foto's zit te bekijken en plotseling een interessante ontdekking doet. Je oog valt toevallig op dat merkwaardige tuutje op die grote schub. Er ontbrandt een vonkje in je hersenpan en je herinnert je ineens die 28-ponder van vismaat Jan die dat rare tuutje ook al had! 'Hé, als dat niet dezelfde is!'

Bekend

k zit er niet ver naast als ik beweer, dat karpervissers dikwijls foto's vergelijken van vissen van hetzelfde water. Behalve dat het je nieuwsgierigheid bevredigt en je ego streelt om je vangsten te laten bewonderen, heeft dat zien en vergelijken ook het voordeel, dat je zo een prima inzicht krijgt in het ware karperbestand. Op den duur weet je precies hoeveel 25'ers of 30'ers ergens rondzwemmen en óók wat ze meestal wegen! Die concrete informatie is tevens een probaat middel om onzinnige geruchten door te prikken of fantasten te ontmaskeren. Wie kent niet die krankzinnige verhalen over geheimzinnige veertigers, die op tal van wateren zouden rondzwemmen? Zo'n 15 jaar geleden slikte ik ze nog als zoete koek, maar besefte na maanden vergeefse moeite dat ik als naïeveling alleen maar illusies en visserslatijn had nagejaagd.

De serieuze karpervisser van vandaag kan prima karpers herkennen. Langzamerhand zijn vele karperbestanden perfect in kaart gebracht. Dat gebeurde niet alleen op de kleine wateren, maar ook op de grootste wateren overal in Nederland! Ik durf te stellen, dat in ons waterrijke land het nagenoeg onmogelijk is, dat er net als in het verleden, zomaar uit de diepte een wildvreemde supervis opduikt en het Nederlands record verbreekt. Sommigen stellen dat iets dergelijks zeer wel mogelijk is op een ontzaglijk water als het IJsselmeer of op een reusachtige rivier als de Lek, de IJssel of de Maas, maar zelfs dat betwijfel ik. Zo'n nieuwe supervis van 55 pond leeft toch al minstens 20 jaar! Zou die vis in al zijn levensjaren dan nog nooit gehaakt zijn door een karpervisser, toen hij nog jaren jeugdiger was en vele ponden lichter?

Mysteries ontrafeld

Geregeld hoor ik zeggen: 'Bah, ik hoef geen bekende vis, geef mij maar het grote avontuur op een onbekende karper!' Eigenlijk geeft men hiermee aan, dat onze toenemende kennis voortdurend iets moois wegneemt, namelijk de ontrafeling van het mysterie der natuur. De waterkant biedt vele vissers het ideale toevluchtsoord om even weg zijn uit het dagelijkse, gestreste leven. Je komt er tot rust, tot jezelf. Dat gevoel van op jezelf geworpen te zijn in een overweldigende omgeving vol geheimzinnigheden ken ik aan den lijve. De eerste jaren van mijn visserij wist ik van geen enkel water welke karpers er zwommen. Elke stek, elke plas, rivier of haven was een mysterie. Overal droomde ik van nog nooit gevangen monsterkarpers. In de jaren tachtig viste ik op de Maarsseveense Plassen met zijn ellenlange rietkragen en ik raakte er geïmponeerd door de peilloze dieptes en glooiingen. Als ik 's avonds tussen de bosjes zat te vissen, voelde ik me opgeslokt door de natuur. Ik ontwaarde de sterren die fonkelden in de duisternis. Ik hoorde het ruisen van de wind die het water onrustig golfde. Ik zag het riet schokken, door karpers?

De Kleine Plas van Maarsseveen.

Kleine Plas van Maarsseveen. Eind jaren '80. Hier testte ik al mijn boilies uit!

Vol spanning wachtte ik op onbekende giganten en fantaseerde over die vergeelde foto van een oude man, die stellig beweerde dat hij hier vroeger een karper had gevangen van 36 pond! M'n piepende Optonic rukte me dan uit zo'n gedachte en in een flits zag ik het aluminiumwakertje omhoog ritselen. Bij de aanslag hoopte en verwachte ik een onvergetelijk gevecht tussen mij en een griezelig grote vis. Meestal was het resultaat een 13-ponder. Aanvankelijk vond ik het prachtig om dergelijke vissen te vangen, maar na al die maanden van niet ingeloste hoop begon het flink te knagen. Vooral omdat ik steeds weer dacht aan dat heroïsche gevecht van mijn allereerste 20-ponder! Toen ik die ving, wist ik nog niet eens dat karpers zo groot konden worden. Alleen de aanblik al van dat bulkende lijf was ongelooflijk. De verslaving en de gedrevenheid die die ene vangst bij mij teweegbracht om nog meer en nog grotere karpers te willen vangen, noemde Kevin Maddocks 'Carpfever', karperkoorts! Daarbij spoorde die beduimelde foto mij en m'n vismaat Kobus nog eens extra aan om op die plassen hardnekkig door te vissen.

Elk jaar dezelfde

Al die avonden zaten we in de natuur. Een jaar later verbeterde Kobus zijn personal best met een schubkarper van 22 pond. Toen we de foto's thuis bekeken, merkten we tot onze verbazing, dat Kobus' vis dezelfde was als die van mij, dus die van dat heroïsche gevecht! We snapten er niets van. Al die tijd vingen we helemaal geen grote en nu hadden we beiden ook nog dezelfde twintiger! Waren die monsters echt zo slim of zaten ze er niet? Twijfels te over. Volledige zekerheid kreeg ik pas in de loop der jaren. Onze topper bleek samen met een spiegelkarper te behoren tot de twee grootste vissen van de plas! Dat bleek uit tal van herhaalde vangsten van met name andere karpervissers. Kobus ving die schub nog een keer op 24 pond en ik verschalkte hem later ook nog op 27 pond en ook die spiegel vingen we alletwee.

Ook Kobus ving diezelfde spiegelkarper in Maarssev

Vanaf die tijd was ik voorgoed geïnteresseerd in het vergelijken en het herkennen van karpers op foto's. Ook ervoer ik dat de herkenning van een specifieke karper kon leiden tot een heftige oplossing van een vraagstuk.

Het foto-incident

Eind 1991 overkwam me iets merkwaardigs. Die grote spiegelkarper woog inmiddels 27 pond en had heel wat Utrechtse karpervissers plezier bezorgd. Die spiegel was absoluut geen moeilijke vis. Een buurjongen, Jantje Pijl, ving 'm zelfs drie keer in twee weken tijd! Ik viste veel op Loosdrecht en hoorde dat die spiegel er al vele maanden er niet meer was uitgekomen. Vermoedelijk was er iets gebeurd. Misschien was ie weggehaald of doodgegaan? Kortom, een vraagstuk zonder antwoord. Toevallig vernam ik dat er vreemde vissers waren geweest uit IJsselstein, die brutaal met een bestelbus het looppad waren opgereden. Zouden zij soms? Eigenlijk was ik het al vergeten tot ik een plaatselijke hengelsportwinkel binnenstapte. Vijf minuten later kwam een enthousiaste puber binnen die me herkende. Vol trots showde hij een foto van een fraaie spiegelkarper van 23 pond. Ik zei het niet, maar vond die vis wel wat magertjes voor zijn bouw. Iets prikkelde me, die typische kleur, dat schubbenpatroon..., die vis deed me onwillekeurig denken aan die spiegel van Maarsseveen, maar het gewicht klopte niet.

Onze spiegel overgezet?

Voor de zekerheid vroeg ik of hij 'm had gevangen op Maarsseveen. Zijn spontane antwoord luidde: 'Nee, op die plas bij de sporthal in IJsselstein!' De feiten ontkenden wat ik dacht. Toch hield ik een vreemd gevoel van binnen en spuide mijn vermoedens aan die vissers op Maarsseveen. Een jaar later zat ik er te vissen en ik ontmoette een IJsselsteinse karpervisser die plompverloren met een bestelbus het pad opreed! Zou hij die overzetter zijn? Het opschepperig typ trachtte direct de bekende Evert te intimideren met de laatdunkende opmerking: 'Dat ik me verlaagde om daar te vissen, terwijl iedereen wist dat hier geen dertigers zaten!' Hij wist dat zeker, want alle grote vissen had ie hier gevangen! Ik liet me niet kennen, maar lokte 'm listig uit zijn tent met de val: 'Welke vissen zijn hier dan de grootste?'

Als een dolle stier trapte hij erin: 'Makkelijk zat, die ene is een spiegel van 27 pond! Maar ik kon me de moeite besparen want die zwemt hier allang niet meer...!' Met een brok in mijn keel heb ik 'm toen op zijn nummer gezet: 'Ja, omdat jij 'm hebt overgezet naar die plas in IJsselstein en dat zal ik aan iedereen vertellen. Die bestelbus zullen we in de gaten houden!' Overrompeld gaf hij zijn laffe daad zelfs nog toe ook. Ik begrijp dat de lezers nieuwsgierig zijn naar het vervolg, maar eerlijk gezegd zijn er geen erge dingen gebeurd. Wel heb ik 'm de waarheid gezegd. Weinig keren is ie teruggeweest en volgens zeggen, vist ie nu niet meer. Gelukkig. Wat een herkenning teweeg kan brengen!

Alle grote zijn bekend

Langzaam verdween op Maarsseveen het geheim van de onbekende karpers. De natuurlijke omgeving bleef hetzelfde, maar de spannende vraag wijzigde zich van: "Welke monsters zouden hier zitten?", naar: "Wanneer vang ik die of die, en hoe zwaar zou ie zijn?" Vanaf 1986 pionierde ik jarenlang op immense wateren als het Uraniumkanaal te Utrecht, het Amsterdam-Rijnkanaal, Loosdrecht, Vinkeveen en de rivier de Angstel. Overal stortte ik me blindelings en vol vertrouwen in nieuwe avonturen op onbekende vissen en beleefde schitterende dingen. Nu, anno 1999, weet ik en ik denk vele karpervissers met mij, wat er op die wateren aan topvissen zoal rondzwemt. In andere delen van Nederland zal dat niet anders zijn. Dat betekent dat onbekende grote karpers uiterst zeldzaam zijn. Die moet je echt gaan zoeken met een lantaarntje. Er was een tijd dat ik uitsluitend vreemde karpers ving. Wie nog zegt: 'Ik heb het liefste onbekende vissen', begrijp ik wel, maar verlangt op vele wateren het onmogelijke.

Gerard Smit vangt graag onbekende karpers. Maar de

Gerard Smit ving deze schubkarper helemaal alleen!

Zelf weet ik niet eens waar ik in de provincie Utrecht nog een vreemde dertiger kan vangen. In die situatie ben ik al beland. Maar ook in de omgeving van Rotterdam, Leiden, of op de Nieuwkoopse Plassen krab ik op mijn hoofd en vraag me af: 'Welke onbekende grote dan?' Rare vraag natuurlijk, want er blijven altijd lieden die beweren, dat er geheimzinnige supervissen zijn, die zich verbergen en onvangbaar wensen te blijven. Struisvogelpolitiek zeg ik. Zelfs al zouden die onvangbare vissen er werkelijk zwemmen, het is toch zinloos om rekening met spoken te moeten houden? Prachtige avonturen op onbekende grote karpers zijn tegenwoordig bijna niet meer mogelijk. Ik zeg dat, omdat naar welk water ik in Nederland nu ook ga, ik altijd wel contacten kan leggen met karpervissers die me precies vertellen, welke topvissen er rondzwemmen. Dat betreur ik niet, integendeel, ik waardeer het juist als vissers hun kennis delen. Kennis die zij met de grootste moeite hebben vergaard door jarenlang hun vangsten te registreren, hun foto's te vergelijken en eerlijke conclusies te trekken.

Kennis verrijkt

In oktober 1998 verbeterde ik eindelijk mijn personal best met een prachtige spiegelkarper van 37 pond. Met die vangst was ik als een kind zo blij en die vreugde werd niet getemperd door de wetenschap, dat die vis algemeen bekend was en de naam had het Schilderij. Het gerucht van deze vangst ging als een lopend vuurtje in de rondte en als gevolg ontving ik heel wat felicitaties. Toch scheen niet alleen de zon. Afgelopen winter maakte ik het mee, dat een karpervisser zijn schouders onverschillig ophaalde en smaalde: 'Ach Evert, het is maar een bekende karper! Ik heb liever een vreemde vis uit het kanaal!' Ik voelde, dat moest afgunst zijn. Een week later werd datzelfde persoon wél op het thuiswater van die spiegel gesignaleerd!

Het Schilderij, een hartstikke bekende spiegel uit

Het Schilderij op 37 pond en gevangen op een vismeelmix.