De Toekomst

Nog Leuk?

Buiten was het goed te zien, het waren de donkere dagen voor Kerst. De feestdagen kwamen eraan en het oude jaar moest ik nog uitluiden. Het lot van een publicist is nou eenmaal dat alles wat hij opschrijft pas gepubliceerd wordt enkele maanden later. Als de lezer dit leesvoer onder ogen krijgt, zijn die feestdagen van 1998 voor hem lang en breed achter de rug en is het nieuwe millennium 2000 in aantocht. Een prima tijdstip voor bezinning.

Good old Jan Eggers reikte me voor dit artikel als leidraad de volgende vraag aan: 'Evert, hoe ziet volgens jou de toekomst van de karpervisserij in Nederland eruit en blijft het nog leuk?' Hoewel ik geen profeet ben die goed voorspellen kan, ligt voor mij de kern besloten in die vier laatste onschuldige, maar o zo belangrijke woordjes: 'Blijft het nog leuk?' Zal het karpervissen nog leuk zijn in de toekomst? Zal ik er nog plezier aan beleven? Ik weet het niet, maar ik denk het wel. Eén ding staat voor mij als een paal boven water en dat is: 'Dat de toekomst, de dag van morgen, ligt verankert in het heden, de dag van nu!'
Hoe en in welke richting de toekomst zich gaat ontwikkelen, heeft veel te maken met hoe wij nu omgaan met diezelfde dingen. In dit artikel zal ik vooral het 'Hoe en waarom' bespreken van de excessen van vandaag en wel op de hoofdlijn: 'De normen en waarden van onze karpervisserij.'

Al in 1905 waren er uitzettingen van karpers op de Nieuwkoopse Plassen.

De regels van fatsoen

Wanneer we als sportvisser lekker willen vissen, dienen we ons officieel te houden aan de regels van de vergunning en de wet. Je zou denken, dat je dan verder je gang kunt gaan zoals je wilt, maar... is dat eigenlijk ook zo? Aan de waterkant ben je zelden de enige visser, want in een klein land als Nederland beoefent een gigantische club vissers dezelfde vishobby. Als meerdere mensen op dezelfde plaats komen, elkaar kennen, ontmoeten of dingen van elkaar weten, dienen ze rekening met elkaar te houden, want alleen Remy 'Was Alleen op de Wereld'. Als je je asociaal gedraagt, vraag je om problemen. Volwassen mensen dienen op een faire manier met elkaar om te gaan. Een ieder die door zijn ouders normaal is opgevoed, weet drommels goed wat normen en waarden zijn. Denk aan dat stemmetje van je geweten! Bij een botsing met een ander mens volgt onmiddellijk een slechte menselijke relatie als straf. Ook aan de waterkant zijn we aangewezen op de normale regels van dit menselijk fatsoen en ook al lijkt dat oppervlakkig zo te zijn, toch kan een wet of een vergunning ons daar niet altijd helpen!

Asociaal de wet gebruiken

Een voorbeeld toont dit aan. Hans en Menno zijn twee karpervissers die elkaar af en toe ontmoeten aan de waterkant. Hans weet toevallig dat Menno op een stek druk is met een voerplek op de karper. Hans gaat vissen en ziet niemand zitten, ook Menno niet. Waar zal hij gaan? Hans denkt: 'Wacht eens, die Menno heeft eigenlijk een prachtig stekkie, daar wil ik ook wel vissen. Waarom zou dat niet mogen? Kan ik gelijk kijken of voeren zin heeft.' Het kan niet anders of Menno betrapt Hans als hij daar zit. Kwaad klaagt Menno dat Hans onfatsoenlijk bezig is. Aanvankelijk probeert Hans zijn gedragingen nog goed te praten met allerlei smoesjes, dat hij daar nog nooit eerder gezeten heeft en hij zo moeilijk ter been is en precies op dat plekkie van Menno zo goed kan zitten.

Een oude bekende die ik twee keer ving!

Volgens Menno is Hans gewoon een stekkenpezer. Hans delft het onderspit en besluit het over een andere boeg te gooien. Hij grijpt zijn visvergunning in zijn vistas en begint er triomfantelijk mee te wapperen en zegt: 'Menno wat maak jij je druk. Luister goed, ik heb hier de officiële vispapieren om hier te vissen. Volgens de wet ben ik daartoe gerechtigd! Dus als je wat te klagen hebt, hoepel je maar op. Ga maar naar de visclub of de politie!' Menno voelt zich machteloos en is diep bedroefd. Hans flikt hem een rotstreek en spant op een rare manier de wet voor zijn kar! Het lijkt me duidelijk, dat al heeft Hans het wettelijk recht om daar te vissen, dat dat absoluut niet betekent dat vispapieren hem ook het recht geven om een medesportvisser onfatsoenlijk te behandelen!

Goed, stekken kunnen we niet claimen, maar we kunnen wel respect hebben voor elkaar. Dat iemand een tijd op zijn lievelingsstek vist, daar heb ik geen moeite mee. Een, twee... zelfs drie weken moet kunnen, maar dan is toch echt iemand anders aan de beurt.

Voorgoed bezet

Toch ken ik karpervissers die het heel bont maken. Op de Kleine Plas van Maarsseveen heb ik vroeger vaak gevist. Tot zo'n 8 jaar geleden beviste ik daar regelmatig een stek halverwege een lange rietkraag. Vele vrienden van mij zaten daar ook, ik noem Theo, Joop, Kobus, Karel, Marcel en Robin. Kortom een lijst te lang om voort te zetten. Op die stek hadden we allemaal plezier en we vingen mooie karpers. Die tijd is definitief voorbij: die stek is nu voorgoed bezet! Een onverlaat, zich noemende karpervisser, heeft die stek op een keer in beslag genomen en dat doet ie, geloof ik, ondertussen al 8 jaar! Dat een andere visser daar mag vissen is uitgesloten. Zijn beschamende vispatroon is als volgt: zondag, maandag en dinsdag is hij niet aanwezig. Op woensdag en donderdag voert hij en van vrijdag op zaterdag vist hij dan één nacht en dat gaat zo al jarenlang! In de loop der jaren probeerde ik daar nog een enkele keer te vissen. Twee dagen voerde ik dan en zag niemand en voor de zekerheid, bijna paranoïde, vergewiste ik me ervan dat ik zelf de grassprieten had geplet. Maar toen ik ging vissen, kwam binnen de kortste keren datzelfde persoon naar me toe rennen. Als een klein kind begon hij te stampvoeten en de one-liners uit te kramen: 'Dit is mijn stek! Ik heb hier gevoerd! Iedereen weet dat ik hier zit. Je had me moeten opbellen!' Dan te bedenken, dat hij ooit op die plek is terecht gekomen, omdat hij mij daar, 8 jaar geleden, zo goed zag vangen. Dat gaf hij zelf nog toe ook!

Bedreigd

Gelukkig vis ik al jarenlang niet meer op die plas. Tegenwoordig schijnt het op die plas zo verschrikkelijk te zijn, dat alle stekken door een beruchte vriendenclub worden geclaimd. Ze doen ook uiterst geheimzinnig over hun vangsten! Vanzelfsprekend zijn vreemde vissers er niet welkom. Een jaar geleden kwam ik nog eens kijken. Het was ongelooflijk, ik werd er direct bedreigd door een karpervisser die ik niet eens kende en de ongure taal die hij me toevoegde, schrijf ik liever niet op. Als publicist zou ik 'zijn' water en stekken misschien verraden! Inderdaad heb ik dat water wel eens genoemd in mijn boeken. In Hét Visblad schreef ik ooit een verhaaltje over mijn eerste 20-ponder aldaar in 1984. In dat jaar begon ik met karpervissen en die karper was daar toen niet zelfs nog de grootste vis van de hele plas! Mijn zwaarste vis ving ik in 1991, een later 'weg'gezette spiegelkarper van 27 pond! De vissers van de laatste tijd die nu zo moeilijk doen, heb ik de eerste 10 jaar daar nooit gezien. Ik weet best dat de karpers er tegenwoordig groter zijn dan vroeger. Waar eigenlijk niet?

Maarsseveen

Vijf dertigers schijnen er nu rond te zwemmen, zwaarste 35 pond. Geflankeerd door veel hoge twintigers! De meeste vissen zijn zwaargebouwde schubkarpers en... niemand mag dat weten! Toch denk ik niet dat de gemiddelde lezer onder de indruk zal zijn van dit bestand en terecht. Op bijna alle wateren in Nederland worden nu, in tegenstelling tot een 10 jaar geleden, dertigers gevangen en 35 pond is nu ook voor Nederland niet echt gigantisch meer. Vandaar dat ik die geheimzinnigheid verafschuw en volkomen misplaatst vind. Volgens mij leven die lieden in een bekrompen karperwereldje. Die karpers willen ze egoïstisch voor zichzelf houden en het mooiste is nog, dat ze allemaal succesvol vissen met nota bene mijn eigen aas- en voersystemen! Maar de meesten weten dat allang niet meer. Ik voel veel weerstand om er nog ooit te vissen. Af en toe denk ik weemoedig aan die Kleine Plas van Maarsseveen, die zo fraai verscholen ligt tussen de struikjes en de bomen. Die prachtige plas waar ik het karpervissen leerde, beschouwde ik ooit als mijn lievelingswater!

De wet = archaïsch

Oké, de wet is er niet voor niets, maar die stelt uitsluitend de uiterste grenzen in onze maatschappij. Uit het oogpunt van karperwaarden hebben we in onze hobby daar weinig aan. Dat zinloze naar de wet wijzen wordt nog onderstreept door wat verder nog in Nederland is toegelaten. in bijna elke visvergunning is het een sportvisser nog toegestaan om een of twee karpers mee te nemen! Volgens de letter van de wet is een karper na de vangst het eigendom geworden van de vanger! Die kan er dan meedoen wat hij maar wil! Hij kan 'm verkopen, in een ander water gooien of 'm zelfs meenemen naar de keuken en 'm daar slachten en opeten! Niemand kan daar wat aan doen, tenminste als we daar zelf niet tegen in het geweer komen. Ik heb dit voorbeeld expres zo scherp gesteld, om zo beter het verschil te kunnen aangeven tussen de wet en wat wij karperwaarden noemen. De laatste twee decennia heeft de karpervisserij zich bij ons in Nederland en in Europa ongehoord ontwikkeld. Niet alleen deden de ontdekking van de boilies en de nieuwe technieken van het vangen bij ons hun intrede, maar vooral ook de nieuwe normen en waarden. Vergeleken met vroeger betekende dat een onzettende cultuuromslag. In onze huidige karpervisserij is de wet op moreel gebied een archaïsche bedoening en uit de tijd.

Karperwaarden

Deze spiegelkarper is door een onverlaat in begin jaren '90 overgezet van de Kleine Plas van Maarsseveen naar een plas in IJsselstein!

Het overbodig dat ik het zeg, maar in karperland is het nu absoluut 'not done' dat een karpervisser een karper meeneemt en hem doodt om op te eten! Evenzo is het not done om karpers te verplaatsen of te verkopen! Juist dat laatste schijnt regelmatig te gebeuren. De redenen zijn: 'ego-tripping' of een zak met het slijk der aarde. De egoïsten creëren een topwater waar ze laten zien hoe goed ze zijn! Zo hopen ze te infiltreren in de magazines. Kunnen ze aan ons allen laten zien hoeveel dertigers of veertigers ze wel niet vingen in één vissessie. Schitterend toch!
Voor veel geld verkoopt men de karpers aan de zogenaamde 'betaalwateren' Die bedienen hun gretige klanten voor veel geld gaarne met hele dikke karpers. Als resultaat worden de publieke wateren kaler en kaler.

En de karpervissers terplekke zien langzamerhand hun bekende vissen verdwijnen. Overzetters trachten hun handelingen goed te praten door te stellen, dat ze die karper volgens de wet ook hadden kunnen doden en dat: 'Ik niet zo hypocriet moet zijn, want ik mag nog blij zijn dat hij dat niet deed!' Reeds die gedachte beneemt mij de adem en de speciale manier van discussiëren verraadt toch echt de verdorven aard van zo'n persoon.

Weghalen

Een ander argument zou zijn, dat dat weghalen niets uitmaakt op de grote wateren. Dat zijn toch onuitputtelijke bronnen vol onbekende vissen, zoals het Amsterdam-Rijnkanaal, de Maas of Vinkeveen. Ook dat argument slaat nergens op. Ook daar zijn tal van grote karpers bij naam bekend. De meeste karperverhalen uit mijn boeken gingen juist over dergelijke wateren! Ik ben er van overtuigd dat ook die karpers goed weten waar ze leven en zwemmen. Ook deze vissen kunnen zich uitstekend oriënteren. Voor een karper betekent weggehaald te worden, al dan niet uit een putje, dat met een brute schok zijn eigen karperwereldje totaal is weggevaagd! Juist de zwaarste vissen hebben het dan te verduren, want hun voedsel is verdwenen! Immers, de overgezette giganten lijden aan desoriëntatie en in hun nieuwe, armzalige waterwereldje moeten ze hevig concurreren met talloze andere overgezette karpers die ook op zoek zijn naar een brokje eten. Kortom, de karpers in die overbezette betaalputjes lijden heel erg honger. Logischerwijs vallen de zwaarste vissen binnen de kortste keren af. Bij elke volgende vangst verschijnt een magerder vis op de kant. De aftakeling is onafwendbaar en het einde is de dood! Weg vis.

Trieste voorbeelden

In het fraaie VBK-magazine van de Vereniging van Belgische Karpervissers las ik aldus het trieste lot van Den Tweekleur, of hoe door diefstal en overzetting naar een betaalputje een beroemde Belgische spiegelkarper van 46 pond verdween, in een piepklein putje opdook, daar in korte tijd aftakelde en stierf.

Ook in Nederland zijn overzettingen bekend met een erg triest einde. Om te beginnen gebeurde dat met de spiegelkarper waarmee Rob van de Laarschot ooit in 1991 het Nederlands record verbeterde. Later werd die vis overgeplaatst naar een ander stuwstuk van de Maas. Op zijn top woog die vis ruim 48 pond. Dat was bij het toenmalige Nederlands record van Benny de Jong! Het was een absolute beauty! Binnen een paar maanden werd die schitterende vis teruggevangen, maar... o horror, woog hij nog maar nauwelijks 43 pond! Nog twee, drie vangsten later en hij kwam nooit meer boven water. Zijn einde kunnen we wel raden. Die verplaatsing bezegelde het uiteindelijke lot van die eens zo fiere vis!

Ook in het westen van Nederland kunnen ze er wat van. Vooral in de omgeving van Rotterdam, Den Haag en Vlaardingen is het algemeen bekend, dat daar heel wat is gesleept met karpers. Sommige wateren schijnen daar aan elkaar te hangen van de gejatte karpers. Een beroemd voorbeeld is de Bult, een spiegelkarper die ooit leefde in de Overschiese Plasjes bij Zestienhoven. Die fraaie vis werd door vele vissers gevangen en hij had een enorme groeipotentie. Ik meen dat hij in 1995 zelfs gevangen werd boven de 40 pond! Zijn unieke groei en voor Nederland enorme gewicht bezegelden jammer genoeg ook zijn einde. Ineens was hij verdwenen en circuleerden de geruchten. Zo zou hij versleept zijn naar de Surfplas of het Zwarte Water. Of hij nog leefde, wist niemand. Onlangs hield ik een dialezing voor de regio De Haag en daar hoorde ik dat de Bult naar weer een ander water was overgezet en daar jammerlijk was gestorven in een bewaarzak. Weg vis, weg spiegelgigant van Nederland!

Waarschuwing

Ik kan het niet inhouden, het moet eruit: 'Overzetters, waar zijn we nou helemaal mee bezig? Weten jullie eigenlijk wel wat jullie doen. Wordt wakker! Ga lekker vissen, neem een foto en zet de vis terug in zijn eigen water. Alsjeblieft, laten we ophouden met dat verslepen of zelfs verkopen. Daarmee ben je oneervol bezig en maak je je zeker niet geliefd. Stel dat blijkt, dat nou net jij de oorzaak bent van het einde van zo'n prachtige vis, wie kom je dan met een gerust hart onder ogen? Dan duurt de nacht erg lang en knaagt je geweten jaren! Bezint, eer je begint. Laten we positief zijn! Heus, niet iedere overzetter is een slechterik, we hebben allemaal wel eens een vis verplaatst, maar de tijden zijn veranderd. Ook al is er incidenteel best wat voor een verplaatsing te zeggen, bedenk, het huidige ijs is ontzettend glad! Moedwillig overzetten is vandaag de dag absoluut not done en niet tolerabel. Blijf je eigenwijs dan toon je beslist géén respect voor onze prachtige karpers en ook niet voor je karpervissende medemens. Overzetters horen daarom niet meer thuis in deze karperwereld.

Zonneschijn

Gelukkig echter kunnen nare dingen louteren. Na regen komt zonneschijn, na het slechte komt het goede. Ik geloof in een rooskleurige toekomst voor onze karpervisserij! De vissen groeien en er liggen prachtige vangsten in het verschiet! We dienen ons wel in te spannen voor het positieve. Als we gezamenlijk de kwaadwilligen wijzen op hun asociale gedrag en het niet langer tolereren dat ze onze karpers verslepen, komt er zeker een einde aan dingen die het daglicht niet verdragen. Het zoeklicht moet erop! Dat bekende karpers zijn overgezet komt tegenwoordig altijd uit! De bladen en publicisten dienen daarvoor hun verantwoordelijkheid te nemen. Dat karpercracks als Ronny de Groote en Alijn Danau de laatste tijd de misstanden in België stevig aan de kaak hebben gesteld, verdient de hoogste lof. Bravo!