Marc Timmermans

Het vijfde Nederlands karperrecord
25,25 kg. 04-09-1997

Marc Timmermans vangt op 4 sept. '97 de eerste officiële 50-ponder van Nederland!

Sinds enkele maanden weet ik het zeker. In de Nieuwkoopse Plassen zwemt een karper van meer dan vijftig pond! Het is een schubkarper van ruim één meter en zijn lengte is om heel precies te zijn 105,5 centimeter. Op dit moment is naar mijn weten binnen een tijdsbestek van twee maanden die karper al tweemaal gevangen op nagenoeg hetzelfde gewicht. Ik voel me zeer vereerd dat ik zelf die laatste keer deze fantastische gigant in levenden lijve mocht aanschouwen. In dit artikel komt uitgebreid de recordvangst van Marc Timmermans aan de orde.

Al eerder officieus

Helmut van Schaik met de Recordvis officieus boven de 50 pond.

De eerste vangst gebeurde opmerkelijk genoeg door twee karpervissers samen, namelijk door de twee vrienden Helmut van Schaik en Joop van Kleef. In vriendschappelijke samenwerking vingen ze op dag van 18 juli 1997 die karper voor de eerste keer boven de 50 pond. Hun vangst was die keer nog officieus aangezien er geen weging had plaats gevonden met een correct geijkte weegklok.

Een record?

Een record?

Bij een karper van een dergelijk gigantisch formaat komt bij mij onmiddellijk het begrip 'record' naar boven drijven en ik denk niet alleen bij mij. In een willekeurig woordenboek heb ik de definitie van het woord 'record' eens opgezocht en ik citeer:

Om het klip en klaar te stellen, voor wat betreft de zoetwatervisserij is er (nog) geen officiële instantie die goede regels heeft opgesteld en waar dus voor de diverse vissoorten serieuze records zouden kunnen worden aangemeld en waar 'een claim' door betrouwbare experts op een deskundige manier zou kunnen worden behandeld. Veel enthousiaste vissers vinden dat jammer.

Zeehengelsport

In de zeehengelsportwereld is zo'n recordinstituut wél goed geregeld. Daar worden records wél op een uiterst gedegen en correcte wijze behandeld, namelijk door de Nederlandse Commissie Record Zeevissen. Deze NCRZ werd al op 12 maart 1971 ingesteld om informatie te verzamelen over met de hengel gevangen zeevissen van enig formaat in relatie tot de soort. Sindsdien wordt jaarlijks een recordlijst samengesteld, die niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten een grote autoriteit heeft verworven. Jaren achtereen werden deze recordlijsten bijvoorbeeld gepubliceerd in de Nederlandse editie van het befaamde Guiness Book of Records. Tegenwoordig brengt de NCRZ om de twee jaar een fraai boekwerkje uit, met wetenswaardigheden over tal van grote, op reglementaire wijze aan de hengel gevangen zeevissen.

Verschil zee - zoet
Toch is er een wezenlijk verschil tussen de zeevisserij en de zoetwatervisserij, tenminste voor zover ik daarvan op de hoogte ben. Het wordt namelijk volstrekt normaal geacht, dat zeevissen worden meegenomen en dood worden gewogen op een geijkte weegschaal die wettelijk niet verplaatst mag worden. De meeste zeevissen worden namelijk vooral ook gezien als zee'banket'. Op ethische gronden is het wegen van dode karpers op geijkte weegschalen absoluut niet acceptabel, al denkt men daar in andere landen anders over. Maar in onze karperwereld is het absoluut 'not done' om met karpers te sollen, laat staan ze te doden voor consumptie of andere doeleinden. In de praktijk van alledag moet een karpervisser het dus doen met de weeg- en meetmiddelen die hem redelijkerwijs aan de waterkant beschikking staan.

Waarom?

Het ontbreken van een onafhankelijke instantie ervaren vele serieuze sportvissers als een groot gemis en in de praktijk leidt dat dikwijls tot nare gevolgen. Om gewoon weer even bij het begin te beginnen, wie is er niet blij als hij de voorn, de brasem, de snoek of de karper van zijn leven vangt? Dat dolgelukkige gevoel kennen we toch allemaal? Ik weet het bijvoorbeeld nog als de dag van gisteren dat ik mijn eerste 20-ponder ving. Die geweldige ervaring om iets groots te vangen is werkelijk uniek en tegelijk 'universeel'.

Ruim twintig jaar geleden liep ik te vliegvissen in onze polders. Ik draai er niet om heen, maar al struinend probeerde ik de grootste ruisvoorns te verschalken. In die tijd kwam ik tot 36 cm en daar ben ik nog steeds erg trots op, maar mijn liefste wens was een heuse 40'er. Helaas, die heb ik nooit gevangen... Wat ik hiermee wil zeggen? Elke visser droomt wel eens van de allergrootste, ook al vist hij voor zijn plezier en om even uit de sleur te zijn van ons moderne drukke leven.

Marc Timmermans met zijn schitterende vijftiger.

Ook Jan B. de Winter een groot liefhebber van de boerenkarper, schreef eens en ik citeer uit zijn beroemde werk "Karpervissen" uit 1979 op pagina 119: "Ik zou wel eens willen zien hoe het dan gaat met een karper van dertig of veertig pond" en verder op pagina 136: "Iedere sportvisser, of hij nu tien of tachtig is, wil graag een grote vis vangen. Nog liever een héél grote! Begrijpelijk, want in ieder mens, in iedere sportvisser leeft het verlangen van het wonder, het nog nooit geziene, het ongelooflijke, het spectaculaire. Al is het maar één keertje in zijn leven, een half uur of een heel uur vol onvergetelijke emoties, later verteld en steeds naverteld aan ongelovig kijkende, maar beleefd glimlachende familieleden en kennissen. We hebben allemaal als we vissen, de onuitblusbare hoop op het wonder."

Het wonder

En plotseling komt dan toch die dag. Het ongelooflijke gebeurt in werkelijkheid! Een karpervisser zit rustig te vissen en vangt tot zijn verbijstering ineens 'dat wonder' en de gekste dingen maakt hij mee! Een droom komt uit. Hij vangt echt de grootste, de allerzwaarste karper van Nederland! Tenminste voor zover hij dat weet. En wat dan? Die visser is natuurlijk ontzettend gelukkig en wil het blijde nieuws aan iedereen vertellen. Hij wil het van de daken schreeuwen, maar... geloven ze hem wel? De term 'visserslatijn' bestaat nou eenmaal niet voor niets. In het al eerder geciteerde woordenboek staat dat voor: 'grootspraak, overdreven verhalen van buit'.

Bij onze sportvisser lijkt zijn droom echt werkelijkheid geworden, maar er is geen instantie waar hij officieel terecht kan met zijn claim! Wat moet hij dan doen? Hij kan 'zijn wonder' zo geloofwaardig mogelijk maken! Want geloofwaardigheid grenst aan betrouwbaarheid en dan kom je als vanzelf bij begrippen als objectiviteit, eerlijkheid, integriteit, harde bewijzen en getuigen. Als een visser in de praktijk 'zijn wonder' zo betrouwbaar mogelijk maakt en hij 'bewijst' dat hij inderdaad de allergrootste heeft gevangen, dan is daar volgens mij niets mis mee, ook al is er geen officiële instantie waar zo'n claim kan worden gedeponeerd! Sterker nog, hij moest wel, juist door het ontbreken van een instantie!

Gewoon goed meten, wegen en registreren!

4 september 1997

Hardnekkig rinkelde die ochtend de telefoon. Slaperig keek ik hoe laat het was. Acht uur! Zo vroeg? Ik vermande me, sprong uit bed en rende naar de woonkamer. Een krakerige stem wenste me een goede morgen en sprak op rustige toon: 'Met Peter Toepoel, een vriend van Marc Timmermans. Evert, het is ongelooflijke is gebeurd. Marc heeft 'm net gevangen. Die grote schubkarper! Kun je onmiddellijk komen?' Ik geloofde mijn oren niet, maar juichte: 'Eerlijk waar, die vijftiger?' Steady kraakte Peter verder: 'Ja hoor, als je - zolaat, daar en daar - kunt zijn, halen wij je wel even op. Vergeet je fototoestel niet!' Als een gek heb ik me aangekleed, enkele vlugge happen uit de koelkast genomen en mijn fotospullen samengeraapt.

Binnen vijf minuten scheurde ik door de straten. Laverend tussen de auto's schoten flarden van gedachten door me heen: 'Ik ging een vijftigponder zien uit Nederland! Een gigant! Een recordkarper! Die vis van Joop en Helmut! Waar moest ik opletten? Het gewicht controleren! Overleggen wat te doen. Wie moest er bijkomen? De omvang! Rob van de Laarschot had die ook gemeten!' Onderweg reed ik langs Leo Groenendijks sportvissersbedrijf en haalde daar een solide weegklok op. Het was een Waymaster die tot 100 kilo kon wegen! Ik wist dat op die klok in het recente verleden niet alleen meerdere zware veertigers waren gewogen, maar ook die vijftiger van Joop en Helmut.

Nieuw record?

Tot slot dronken we er nog een glas champagne op.

Aan de waterkant heb ik Marc van harte gefeliciteerd. Vlug en zonder veel poeha heb ik me er eerst zelf van overtuigd, samen met zijn vrienden, dat die karper inderdaad boven de 50 pond ging. Dus op die klok die ik had meegebracht. Wat toen?

De hamvraag was natuurlijk of Marc het zelf wilde, dat voortaan iedere karpervisser in Nederland van zijn geweldige karpervangst mocht weten en zo ja, wat er dan diende te gebeuren? Marc was dolgelukkig en wilde het graag. Hij had zelfs over deze vangst gedroomd en zijn droom was uitgekomen ook! Het wonder was geschied! Wie zou het niet doen, het magistrale van de daken willen schreeuwen? Acht volle jaren viste hij hier en had ondertussen al Karpers gevangen tot boven de veertig! Maar zo'n gigant nog nooit. Marc had er nu één van een kaliber waarvan duizenden karpervissers dromen. Dit was zijn 'finest hour'. Mocht hij dat dan niet vertellen? Om het water te beschermen? En als hij dan zijn karper niet zou aanmelden, deed een ander het dan ook niet?

Marcs vrienden Rob Lucas en Peter Toepoel ondersteunden hem en hadden dezelfde gedachte. Trouwens de eerlijkheid gebied me te zeggen, dat het al een publiek geheim was dat op dit water hele dikke vissen zwommen en daarbij was ondergetekende ook nog bezig met zijn boek. Deze overwegingen maakten de toestand dus wel duidelijk. Daarom niet langer gedraald. Ik heb het heft in handen genomen, temeer omdat ik behoorlijk wat informatie had over onze ex-recordhouders en toevallig twee weken geleden nog gesproken had met onze huidige recordhouder Ton Cremers. Zo was ik prima op de hoogte van de mogelijke problemen.

Bellen, naar wie?

In ieder geval waren er genoeg getuigen. Naast ondergetekende en Rob en Peter was ook aanwezig de voorzitter van de AUHV te Utrecht, namelijk Krijn Verweij en zijn vrouw. Met de woorden van Cremers in mijn hoofd besloot ik er toch maar een onafhankelijk iemand bij te halen. Zaktelefoons gloeiden. De plaatselijke politie zag het niet zitten, die had wel wat anders te doen! De jachtopziener dan? Die was toevallig net vertrokken voor de een of andere controle, maar de wachtcommandant zou ons op de hoogte houden. Daar had ik dus niets aan. Elke minuut was nu belangrijk, niet alleen voor ons maar ook voor het welzijn van die karper. Wachten had geen zin.

Daar kwam nog bij dat grote karpers na verloop van tijd gewicht beginnen te verliezen en een vijftigponder eet natuurlijk ook wel veel! Steeds zag ik dat blije gezicht van Marc. Het moest nu absoluut goed geregeld worden. Meerdere ogen keken me vragend aan. Een tweede kans kwam misschien niet meer. Ineens dacht ik aan die notariële akte van Benny de Jong, waarvan ik thuis een afschrift had. De notaris? Ik heb het altijd overdreven gevonden, maar nu stond ik evoor het blok. Ik kon niet anders en adviseerde Marc het plaatselijke notariskantoor te bellen en de situatie uit te leggen. Voor die akte zou hij vanzelfsprekend betalen!

Notariële Akte

Binnen de kortste keren liep alles op rolletjes. De notaris zou zo vlug mogelijk komen en tevens de secretaresse en de notarisassistente meenemen als onafhankelijke getuigen. Met groot enthousiasme hebben deze dames, voor hen een memorabel uitje, het hele gebeuren nauwlettend in het oog gehouden. Er is een grote onthakingsmat neergelegd en daarboven een stevige driepoot opgesteld. In het midden werd de klok gehangen die ik gehaald had. Het weegnetje is natgemaakt en eraan gehangen en de klok is onder toezicht perfect op nul gesteld. Pas toen hebben Marc en zijn vrienden de bewaarzak met de karper uit het water getild en op de mat gelegd. Ik herinner me nog de opzienbarende kreten en de sprong achteruit van onze dames, terwijl ik ze nog gewaarschuwd had.

De karper is netjes in het weegnetje geschoven en de lussen zijn aan de haak van de klok gehangen. Toen kwam het moment van de waarheid. De wijzer van de klok draaide duidelijk boven 25 kilo! Mijn hart klopte, ik zag het en alle andere aanwezigen zagen het ook. Het exacte gewicht is uiteindelijk bepaald door de notaris. Er was geen enkele reden tot twijfel, deze schubkarper woog vijftig (50) pond en tweehonderdvijftig (250) gram! De lengte werd bepaald op 105,5 cm. De omvang werd genomen op het dikste punt en was 83,5 cm. Alle belangrijke punten staan beschreven in de akte. Ik noem bijvoorbeeld: het tijdstip van de vangst; de lengte, de omvang, het exacte gewicht; de klok; het bedrijf dat de klok ter beschikking stelde; het water; de getuigen waaronder mijzelf.

Weegklok geijkt

Om werkelijk alle reden voor welke twijfel dan ook voor te zijn, hebben we de weegklok waarop die vijftiger is gewogen, nog door een expert lateb controleren met behulp van daadwerkelijk geijkte gewichten. Zijn conclusie zwart op wit: 'deze klok wijkt niet af!' Ook van deze finale controle zijn foto's genomen! Ik draai er niet omheen maar het is duidelijk dat ik in dit artikel de stek niet tot op de vierkante meter heb willen omschrijven. Mag het? De karper werd gevangen in de Nieuwkoopse Plassen, zoveel is duidelijk. Maar Marc en zijn vrienden willen voorlopig nog even rust in de tent. Na een korte periode (1991-1997) waarin de 'records' kwamen uit de Maas in Limburg, is de huidige recordvis dus opnieuw gevangen in het hetzelfde water dat in 1957 de legendarische recordkarper van Willem Geestman opleverde.

Veertig jaar later zwemt er dus in ieder geval weer één zo'n gigant in deze unieke plassen. Toen ik zeker wist dat de weegklok absoluut niet afweek en het gewicht klopte als een bus, heb ik Ton Cremers persoonlijk opgebeld. Tja, hoe vertel je zoiets? Ik kon hem moeilijk feliciteren. Het werd even stil aan de andere kant van de lijn. Ton nam de voor hem minder prettige boodschap echter uiterst sportief op en toonde grote interesse voor de akte. Alsof hij opgelucht was zo klonken zijn volgende woorden: 'Evert, ik zal het je eerlijk zeggen. Er valt een last van me af. Als je Marc Timmermans ziet, feliciteer hem dan namens mij als de nieuwe recordhouder van Nederland!' Waarvan akte.