Aanhangsel

De invloed der jaargetijden

Over een heel jaar gezien, hebben de winter, de lente, de zomer en de herfst een grote invloed op de dagelijkse voedselbehoefte van de karper. Die voedselbehoefte is variabel. Denk aan de watertemperatuur en het natuurlijk voedselaanbod, maar ook aan de behoefte van de vis in het voorjaar (paai) en de behoefte aan reservestoffen in het najaar. Zo is de behoefte aan eiwitten in de winter groot en is deze behoefte in de zomer juist vrij laag. Zelfs zo laag dat een percentage eiwit van 18% of lager uitermate aantrekkelijk zal kunnen zijn. Met name in de eiwit-koolhydraatverhouding zijn het winteraas en het zomervoer elkaars tegenpolen. Dat kan tot gevolg hebben dat een uitgebalanceerd voer, wanneer dat wordt gebruikt in een ander jaargetijde, een negatieve respons geeft. De mogelijkheid bestaat dat je met een winteraas in de zomer stukloopt. Omgekeerde geldt hetzelfde. Een samenstelling die het hele jaar evengoed blijft vangen, bestaat niet. In principe verlangt elke situatie zijn eigen samenstelling. De beste zekerheid hebben we in de maandenlange winterperiode, zeg de maanden november tot mei. In het najaar als de watertemperaturen dalen, zitten we behoorlijk goed. In de maanden september, oktober en november heeft de karper vaak een goede bijtlust.
Langzaam stijgende watertemperaturen van 10º naar 17º Celsius geven een rustig en goed vangstbeeld met het wintervoer. Daarentegen hebben snel stijgende watertemperaturen een negatief effect op het vangen en dan maakt het eigenlijk ook niet uit welk aas je gebruikt. In de lentes van 1989 en 1990 steeg binnen enkele dagen de watertemperatuur van circa 10º naar 20º Celsius. Het gevolg was de ene na de andere blank. Het beste is goede (paai)stekken te zoeken en over te schakelen op het zomervoer. Als de karper het voer niet meer accepteert, dienen we dat aan te passen. Zeer vaak ligt dat niet aan de smaak, flavour of dressuur (zeker niet op groot water), maar simpel aan de combinatie van een variërende voedselbehoefte van de vis met het verstrijken der vier jaargetijden.

Terreinen voor onderzoek

Schupkarper van 30 pond wprdt teruggezet

Volledig zijn is moeilijk, daarvoor bestaan er teveel externe factoren als de behoefte van de karper en de invloed van de natuur op de vis. Over de voersamenstelling resteren er nog wat vragen:

Een waarschuwing

Oppassen bij kant en klare voeders

Bij het voer samenstellen letten we goed op de ingrediënten die we kiezen en waar bijzondere dingen aan zijn toegevoegd. Dat geldt met name voor kant en klare diervoeders en diverse kunstmelken. Elk dier heeft in principe zijn eigen voedsel, jong en oud. Denk aan kat, hond, big, lam, paard, kanarie, forel (enz.). Je weet vaak niet waarom iets erin zit, maar ondertussen komt het wel in je voer!

Let op voor:

Een toevoeging hoeft niet altijd slecht te zijn, maar je moet weten wat je doet. Vooral gezuiverde producten bekijken we met een argwanend oog. Zo weten we wel wat er in een kippenei zit of in eipoeder, maar weten we van vele producten in de hengelsportwinkel nog steeds niet de exacte inhoud. In de toekomst zal dit echter veranderen en zal het wettelijk verplicht worden om de voedingswaarde op elk visvoeder te plaatsen. Waarom zouden we veel geld betalen en nog moeten gissen wat we hebben gekocht? De klant dient waar voor zijn geld te krijgen!

De berekening van een boiliemix

Berekeningsformules

In het hoofdstuk “Voedingsleer” zijn de formules gegeven voor de berekening van de eiwitten, vetten en koolhydraten, alsmede die voor het voedingsvezelgehalte. Vervolgens kwamen de verschillende normen aan de orde in het hoofdstuk “Het verband tussen voedingsleer en karpervoer”.

Gezuiverde producten.

Tekorten bij gezuiverde producten

Bij de totaalberekening zullen gezuiverde producten makkelijk “door hun eenzijdigheid” door de mand vallen. Dikwijls zijn zij de veroorzakers van de tekorten aan vitamines in een mix! Wat heb je aan goede eiwitten zonder bijhorende vitamines? Hetzelfde geldt voor gezuiverde koolhydraatrijke producten als griesmeel, tarwebloem en aardappelmeel. De simpele toevoeging van enkele eieren verbetert al een heleboel. Echter, een ei is op zichzelf wel een “totaalpakketje” en heeft daarom nauwelijks vitamines (of mineralen) “over” voor vitaminetekorten in een mengsel. Eieren hebben een zeer positief effect op de eiwitkwaliteit van een mix. Toegevoegde eieren tillen gemakkelijk een matige NEB boven de norm van 70%. Daarom adviseer ik altijd eieren te gebruiken (i.p.v. louter ei-albumine of andere eenzijdige uitharders)! Goede producten zijn gist en melkpoeders (magere melkpoeder) die extra B-vitamines leveren! Gebruik zoveel mogelijk volwaardige (allround) middelen.
Dat betekent natuurlijk niet dat gezuiverde producten niet gebruikt mogen worden. Bijvoorbeeld ter verhoging of verlaging van het vezelgehalte, of om het deeg beter te laten rollen, of de boilies beter te laten uitharden, of om het eiwitpercentage op te voeren, of juist de koolhydraten, of de vetten (met oliën). Maar het uitgangspunt dient te allen tijde te zijn, dat alle normen worden gehaald. Dus ook die van de vitamines en vooral de in water oplosbare vitamines B1 en B2. Beide vitamines staan in een duidelijke relatie met respectievelijk de koolhydraten (B1) en de eiwitten (B2).

Tips voor het maken van een boiliedeeg

Problemen van het boiliedeeg

Wanneer de boiliemix is uitgerekend en goed bevonden, lijkt de klus geklaard. Het probleem is echter bij een boiliedeeg dat het wel moet rollen en uitharden. Eigen ervaringen en testen zijn hier zeer belangrijk. Probeersels van recepten altijd in kleine hoeveelheden gebruiken.

Enkele tips:

Het spectrum aan bronnen is onbeperkt. Duizenden verschillende recepten zijn nu mogelijk binnen de gestelde normen. Ieder recept heeft zijn eigen karakteristieke smaak en geur, en wel zonder enige toevoeging van speciale smaakstoffen. Vaak zitten in verschillende ingrediënten speciale smaakstoffen. Extra smaaktoevoegingen zijn onbeperkt, denk bijvoorbeeld aan karamelpoeder, paprikapoeder, kaneel, speculaaskruiden en komijn (enz.).

De kwaliteit van het aas

Een belangrijke relativering

Ten overvloede, de kwaliteit van het aas blijkt hoofdzakelijk op de langere termijn. Dus op een voerstek waar we proberen een karper “vast te houden” of “terug te laten komen”. In de praktijk heeft de vis “het goede” of “het slechte” vaak vrij snel in de gaten: zeg binnen twee dagen! De hier aanbevolen methode van samenstelling is puur gericht op de gezondheid van de vis en niet primair op de “instant-respons” ofwel een directe “pick-up” door een karper. Maar dat wil helemaal niet zeggen dat de “instant-respons” slecht zou zijn, misschien wel integendeel! Hou bij eventuele moeilijkheden bij de berekening, dus bij het al dan niet halen van een norm, de volgende punten in het achterhoofd:

Een wintermix

Volwaardigheid in de koude tijd

De maanden november tot en met april hebben de koudste watertemperaturen: 5º-12º Celsius. In deze periode behoeft ook de volwassen karper voldoende eiwitten van een goede kwaliteit. Ten eerste omdat de natuur sowieso minder levert en nog belangrijker, omdat ook het aanwezige natuurlijk voedsel inteert op zichzelf, waardoor belangrijke (aminozuur) tekorten kunnen ontstaan en de conditie van de karper kan verslechteren. Ook kunnen in de koude tijd de vetten goed worden aangevuld! Het volgende recept werd oorspronkelijk gebruikt als rekenvoorbeeld. In de loop der jaren heb ik er uitstekende viservaringen mee opgedaan. Het biedt tevens aanknopingspunten voor verder onderzoek.

Een wintermix:

Tot slot:

Deze “wintermix” zal in de meeste gevallen in de zomer op een voerstek minder goed werken dan in de koude (winter)maanden. De “instant-respons” is daarentegen voortreffelijk! Normaal gesproken is het motto in de zomer: “de eiwitten omlaag”!

Zelf boilies maken

De methode thuis

Voor de prettige hanteerbaarheid en een snel bereidingsproces is het belangrijk dat het deeg goed en gemakkelijk rolt. Verder dat de boilies na het koken goed uitharden. De zojuist beschreven wintermix rolt prima en na een dag drogen zijn deze boilies hard genoeg om ermee te voeren. Om volledig te zijn, geef ik mijn methode om boilies te maken:

Drie zomerrecepten

Drie voorbeeldrecepten

Nu volgen er drie koolhydraatrijke recepten. Hier kunnen naar eigen inzicht tal van geur- en smaakstoffen aan worden toegevoegd. Zie bijvoorbeeld recept 3! Deze recepten zijn gebaseerd op goede praktijkervaringen. De recepten 1 en 2 doen het uitstekend bij hogere watertemperaturen (globaal boven 18º Celsius). Recept 3 (bevat iets meer eiwit en vet) vangt ook zeer goed bij de iets lagere watertemperaturen van 13º tot 18º Celsius!

Recept 1

Recept 2

Recept 3